FAQ Tekst en Uitleg

Voor en tijdens het scheidingsproces kunnen allerlei vragen door je hoofd buitelen. Bij de FAQ’s behandelen we zoveel mogelijk vragen zodat je goed beslagen ten ijs komt in je scheidingsproces

Scheiden, waar begin je?

Als je een scheiding overweegt, dan begint dat meestal met de mededeling aan je partner dat je wilt scheiden. Het is goed om je daarvoor wellicht al wel te verdiepen in de vormen van scheiding, zodat je daarin voor jezelf vast een keuze kunt maken.

Houdt er rekening mee dat je partner emotioneel reageert op je mededeling dat jij wilt scheiden. Het is belangrijk dat jij je partner duidelijk kunt vertellen waarom je wilt scheiden. Je partner heeft dat nodig om te kunnen begrijpen waarom de relatie wat jou betreft voorbij is. De enkele mededeling dat je een ander hebt, is meestal niet de meest verstandige om te noemen. Maar je partner zou wel kunnen vragen of je een ander hebt! Houdt rekening met die vraag, maar probeer dat niet tot het onderwerp van het gesprek te laten worden. Je kunt natuurlijk beter eerlijk zijn als je gevoelens voor iemand anders hebt gekregen, want eerlijkheid duurt ook in scheidingssituaties het langst. Maar bedenk je vooraf: ga je scheiden omdat je een ander hebt ontmoet of heb je een ander ontmoet omdat je iets miste in je relatie/ je geen of minder gevoelens meer had voor je partner/ jullie relatie is doodgebloed / er altijd ruzie is etcetera? Wees dan ook niet bang om dat te benadrukken, de nieuwe relatie is vaak het gevolg van het feit dat er binnen het huwelijk problemen van andere orde waren.

Het komt helaas nog al te vaak voor dat mensen bij de advocaat of mediator ontdekken dat zij ook nog een andere optie hadden: relatietherapie of coaching. Het is goed die optie voor jezelf ( en bij voorkeur met je partner) te bekijken, voordat je over een scheiding begint. Want het woord scheiding maakt eigenlijk vaak het laatste restje bereidwilligheid voor het redden van de relatie kapot; liefde slaat door het woord echtscheiding heel makkelijk om in haat en haat is funest voor elke scheiding.

Ben je er zeker van dat het tot een scheiding moet komen? Verdiep je dan in de opties: scheiden met ieder een eigen advocaat, scheiden met behulp van één advocaat/ advocaat-mediator/psycholoog-mediator en collaborative divorce.

Scheiden met ieder één advocaat betekent niet automatisch een vechtscheiding, al is de kans daarop wel wat groter omdat ook de beide advocaten hun eigen ( financiele) belangen meenemen in het proces. Ter voorkoming van dit belang overigens is bij Begeleid Scheiden gekozen voor het werken met vaste prijzen! Bij scheiden met twee advocaten zal het doorgaans de rechter zijn die het resultaat van je scheiding bepaalt, je hebt daar zelf veel minder in te sturen omdat de rechter enkel en alleen de wet kan toepassen.

Scheiden met behulp van één advocaat  kan in de kosten behoorlijk schelen, al is het belang van uurtje factuurtje er voor die advocaat ook wel.  Samen scheiden via één advocaat betekent dat je iets meer grip hebt op de uitkomst van je scheiding, maar ook de advocaat zal net als de rechter je scheidingsafspraken veelal ophangen aan de mogelijkheden en beperkingen van de wet.

Een (advocaat-)mediator met juridische kennis en bij voorkeur kennis over het scheidingsrecht kan jullie begeleiden bij het maken van juridisch acceptabele en voor ieder van jullie goede afspraken en de vastlegging daarvan. De mediator begeleidt jullie naar het maken van afspraken en het vinden van een compromis. De mediator begeleidt het proces, jullie bepalen de inhoud. Het doel is dat jullie tot afspraken komen waar je allebei achter kunt staan en verder mee kunt na de scheiding.

Een psycholoog mediator is bij uitstek weer zeer geschikt als er bij één van jullie een psychologisch probleem tijdens de relatie heeft gespeeld of nog speelt.

Collaborative Divorce of ook wel vertaald naar de ‘overlegscheiding’ is in Nederland nog een vrij nieuwe vorm van scheiding ( sinds ca. 2009 overgewaaid uit Amerika). Bij deze vorm van scheiden heb je allebei je eigen collaborative advocaat die samen met jullie een Collaborative Divorce overeenkomst sluiten. Daarmee verbinden zowel jullie als jullie advocaten zich om zonder tussenkomst van de rechtbank in overleg tot scheidingsafspraken te komen. Er is in dit proces specifiek oog voor emotionele, financiële en sociale obstakels en het geheel gaat uit van respect voor elkaar en de familiegeschiedenis. Andere collaborative divorce professionals zoals coaches/psychologen/pedagogen en financials kunnen aanvullend worden ingeschakeld. Het is een procesvorm die veel wordt gebruikt in geval van emotionele of financiële disbalans of machtstrijd. Het doel van deze vorm van scheiden is net als bij mediation dat jullie tot afspraken komen waar je allebei achter kunt staan en verder mee kunt.

Ons advies is altijd te kiezen voor in het familierecht gespecialiseerde advocaten, collaborative divorce professionals  of scheidingsmediators, te vinden via o.a. www.vfas.nl of www.rvr.org of www.mfn.nl ( mediation federatie Nederland) of www.vvcp.nl ( vereniging voor collaborative practice).

Bij Begeleid Scheiden vind je zowel de coach, de collaborative divorce professional, de scheidingsadvocaat en de scheidingsmediator onder één dak om je te helpen de keuze te maken voor het juiste proces voor jouw/jullie situatie.

Wat is het verschil tussen een huwelijk en een geregistreerd partnerschap?

Het geregistreerd partnerschap is in 1998 ingevoerd als alternatief voor het traditionele huwelijk tussen een man en een vrouw. Mensen van hetzelfde geslacht konden toen namelijk nog niet trouwen, maar via het geregistreerd partnerschap toch hun relatie een formele vorm aangeven met bijbehorende rechten en plichten.

Zowel voor een huwelijk als voor een geregistreerd partnerschap moet een handtekening worden gezet bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Daarna hebben gehuwden en geregistreerd partners dezelfde rechten en plichten: verplichting om te voorzien in elkaars levensonderhoud, kinderen krijgen direct bij geboorte twee ouders met gezag, je wordt elkaars erfgenamen en je mag elkaar naam dragen.

Zowel na een huwelijk als na het aangaan van een geregistreerd partnerschap ontstaat automatisch een gemeenschap van goederen; in beide gevallen kun je er voor kiezen eerst via de notaris huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden op te stellen.

Kortom, er zijn dus eigenlijk vrijwel geen verschillen meer tussen een huwelijk of een geregistreerd partnerschap. In de wet zijn dan ook de meeste bepalingen die betrekking hebben op het huwelijk van toepassing verklaard op het geregistreerd partnerschap. Het belangrijkste verschil is er eigenlijk alleen nog als je uit elkaar gaat. Voor de ontbinding van een huwelijk heb je de rechtbank nodig; voor de ontbinding van een geregistreerd partnerschap kun je een besluit daartoe samen meedelen aan de gemeente als je géén minderjarige kinderen hebt en de (financiële/vermogensrechtelijke) gevolgen van het beëindigen van de relatie in een overeenkomst hebt geregeld.

Wat is het verschil tussen een samenlevingscontract en een ongeregelde samenleving?

Het belangrijkste verschil tussen deze twee relatievormen is het feit dat in de ene vorm niets onderling geregeld is ( ongeregeld samenleven) en in de andere vormen afspraken zijn gemaakt die in een contract zijn vastgelegd De wet regelt niets voor mensen die niet trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan en dus eigenlijk ongeregeld samenleven. Alle bezittingen en schulden zijn van ieder apart. Als je uit elkaar gaat, kan het dan tot grote problemen leiden als je niet al je bonnetjes, bankafschriften etc. hebt bewaard. Want je zult dan toch moeten kunnen bewijzen dat iets van jou is als je ex het daar niet met je over eens is.

In een samenlevingscontract regel je welke goederen en welk geld van jullie samen is,  maar ook wat van jou is en wat van de ander is. In een samenlevingscontract wordt meestal ook vastgelegd wat er bijvoorbeeld met de gezamenlijke woning moet gebeuren en met je pensioen als je uit elkaar gaat. Voor de belastingdienst en pensioenverzekeraars is een samenlevingsovereenkomst overigens alleen geldig als deze door de notaris is opgesteld!

Wil je gewoon onderling duidelijkheid creeeren maar niet om fiscale of pensioenaanspraken te hebben, dan kun je in theorie ook onderling een overeenkomst  opstellen. Vergeet deze niet te voorzien van een datum en beide handtekeningen!

Kan Begeleid Scheiden mij ook helpen als ik niet getrouwd ben?

Begeleid Scheiden kan helpen bij elke vorm van relatie die eindigt; of je nu getrouwd bent, een geregistreerd partnerschap hebt, samenwoont met of zonder samenlevingscontract, een LAT relatie hebt, wel of geen kinderen samen hebt: Begeleid Scheiden heeft voor elke relatie beëindiging de benodigde specialistische kennis in huis.

Wat is een ouderschapsplan?

Een ouderschapsplan is een overeenkomst waarin ouders afspraken over de uitoefening van hun ouderschap na de scheiding vastleggen. Er worden afspraken gemaakt over verzorging, ontwikkeling en opvoeding van de kinderen.

Op grond van de wet moet een ouderschapsplan bij de echtscheiding in ieder geval een regeling bevatten over de verzorging ( meer concreet: wanneer zijn de kinderen bij wie), opvoeding ( meer concreet: zaken betreffende de dagelijkse zorg en verzorging, lichamelijke verzorging en schoolgang) en (wijze van) overleg over en besluitvorming in zaken die de kinderen betreffen ( doktersbezoek, medische behandeling, tandarts, kapper, gesprekken op school etc.). Verder moét het ouderschapsplan een regeling bevatten over de wijze waarop beide ouders in de kosten van verzorging en opvoeding voorzien. Ten slotte wil de rechter ook uit het ouderschapsplan kunnen opmaken hoe de kinderen bij de inhoud van het ouderschapsplan zijn betrokken.

Wanneer en waarom moet je een ouderschapsplan maken?

Een ouderschapsplan is wettelijke verplicht bij echtscheiding of ontbinding geregistreerd partnerschap ten aanzien van de minderjarige kinderen. Als ouders willen scheiden maar samen géén ouderschapsplan kunnen maken, dan kan de rechter besluiten het verzoek tot scheiding niet te behandelen ( niet ontvankelijk verklaren).

De wet biedt wel een mogelijkheid om zonder ouderschapsplan tot een scheiding te komen, maar de rechtbanken gaan daar niet heel makkelijk in mee. Er wordt van ouders die gaan scheiden veel inzet verwacht om te proberen tot een gezamenlijk ouderschapsplan te komen. De wetgever heeft het na zoveel jaren van vechtscheidingen, gezinsdrama’s (ouders in of na scheiding die hun kinderen en zichzelf van het leven beroven) en een toenemend aantal kinderen dat door de scheidingsstrijd klem en op jeugdhulpverlening van een gezinsvoogd of verdergaande maatregelen zoals uithuisplaatsing noodzakelijk gevonden dat ouders vóór hun scheiding beter nadenken over de invulling van hun ouderschap ná de scheiding.  Dat ouders hierdoor bij hun scheiding méér moéten, is met het ouderschapsplan een feit maar of het meer is dan een ‘moetje’ is nog de vraag. Of het ouderschapsplan écht de invloed heeft op de kwaliteit van leven van de kinderen na de scheiding die de wetgever hoopte, is evenmin zeker.

Wat is een convenant?

Het convenant of ook wel genoemd het echtscheidingsconvenant is een schriftelijke overeenkomst tussen jou en je aanstaande ex waarin je alle afspraken opneemt die te maken hebben met je echtscheiding. Daarbij kun je denken aan afspraken over de alimentatie, de boedelverdeling, de woning en het pensioen – de zogeheten vermogensrechtelijke gevolgen van je echtscheiding.

Het convenant is pas geldig als het door jullie allebei is ondertekend. Het convenant is bovendien een secuur werk, dat je niet zomaar met iedereen even kunt opstellen. Wij adviseren je je convenant altijd samen met een scheidingspecialist ( advocaat, mediator) op te stellen, zodat het convenant voor de uitvoering aan alle vereisten voldoet.

Waarom moet je een convenant maken?

Het echtscheidingsconvenant vormt  eigenlijk de (financiële) basis van je toekomst. Daarom is het belangrijk om samen met je mediator of advocaat goed na te denken over de inhoud van het convenant. Nu nauwkeurig te werk gaan betekent later minder problemen! Bovendien is het vastleggen van gemaakte afspraken ook een manier om voor de toekomst alle onduidelijkheid daarover te voorkomen: het staat immers in een document dat jullie beiden hebben ondertekend. Dat draai je niet zomaar even terug.

Er zijn bovendien instanties die je schriftelijke afspraken en dus je convenant willen zien, voordat ze de tussen jou en je ex gemaakte afspraken ook daadwerkelijk willen uitvoeren. Dat is bijvoorbeeld zo voor de bank die de hypotheek op naam van één van jullie moet stellen. Maar ook de belastingdienst en de pensioenverzekeraar wil doorgaans een kopie van je convenant zien. De belastingdienst meestal omdat zij willen zien of je alles wel gelijk / door de helft hebt verdeeld. Als dat namelijk niet het geval is, dan kan de belastingdienst van degene die meer krijgt dan de helft schenkingsrechten heffen. De pensioenverzekeraar wil vaak het convenant zien om te kunnen vaststellen welke pensioenverdeling jullie hebben afgesproken.

Wat is het verschil tussen gemeenschap van goederen en huwelijkse voorwaarden?

Als je geen huwelijkse voorwaarden maakt, dan heb je automatisch een gemeenschap van goederen. In de basis betekent dit, dat alle bezittingen en schulden gemeenschappelijk zijn, dus van jullie allebei! Wil je dat niet, dan zul je voorafgaand aan het huwelijk of tijdens je huwelijk op schrift bij de notaris afwijkende afspraken moeten maken over ieders vermogen, bezittingen en eventuele schulden. Die afspraken op schrift zijn de huwelijkse voorwaarden. Vaak worden ze bij aanvang huwelijk gemaakt omdat er een eigen bedrijf is of komt of omdat ouders/familie dat wensen.  Bij de echtscheiding is van belang of je in gemeenschap van goederen bent gehuwd of onder huwelijkse voorwaarden omdat in het convenant de gemeenschap van goederen moet worden verdeeld of de huwelijkse voorwaarden moeten worden afgewikkeld op de wijze zoals daarin is bepaald of uit de huwelijkse voorwaarden voortvloeit.

Een gemeenschap van goederen betekent dat alle goederen die je hebt voor het huwelijk maar ook wat je tijdens het huwelijk ieder verkrijgt, is gemeenschappelijk. Dat geldt ook voor de schulden. Maar er zijn bij wet een aantal uitzonderingen geregeld:

Uitgesloten is de erfenis waarvoor bij testament van de overledenen een uitsluitingsclausule is opgenomen, wat betekent dat de erfenis van de overledene niet in een gemeenschap van goederen mag komen te behoren.

Uitgesloten zijn ook verknochte goederen en schulden; dit zijn goederen en schulden die op bijzondere wijze aan jouw of je partner verbonden zijn. De Hoge Raad ( hoogste Nederlandse rechter) heeft strenge voorwaarden gesteld om iets verknocht te mogen noemen, om te voorkomen dat mensen te makkelijk bij bijvoorbeeld scheiding kunnen stellen dat iets verknocht is en dus niet verdeeld hoeft te worden.

Uitgelsoten zijn ook pensioenrechten, maar er moet wel een regeling over de verevening ( verdeling) van pensioen in het convenant worden opgenomen. Daarvoor/daarover is de Wet Verevening Pensioenrechten bij Scheiding gemaakt.

Huwelijkse voorwaarden moeten altijd bij de notaris worden opgesteld, anders zijn ze niet geldig. Je kunt zowel voor als na je huwelijk huwelijkse voorwaarden opstellen. Huwelijkse voorwaarden hebben niet alleen gevolgen voor jou en je partner, maar ook voor anderen zoals schuldeisers. Daarom worden de huwelijkse voorwaarden door de notaris ingeschreven in het huwelijksgoederenregister. Huwelijkse voorwaarden moéten door de notaris worden opgesteld en hun geldigheid is afhankelijk van bijvoorbeeld het moment van huwelijkssluiting, maar verder mag je de inhoud van je huwelijkse voorwaarden zelf bepalen. Je kunt in de huwelijkse voorwaarden bijvoorbeeld opnemen dat alle goederen buiten gemeenschap blijven, maar ook dat bepaalde goederen wel gemeenschappelijk worden en andere niet. Je kunt afspreken dat het gezamenlijke inkomen dat na het kalenderjaar over is bij helfte moet worden verdeeld of niet. Er zijn grofweg in de basis drie verschillende soorten huwelijkse voorwaarden:

  • Uitsluiting van iedere gemeenschap van goederen: alle goederen en schulden blijven privé,  geen vermenging of gezamenlijk  vermogen en goederen. Als daarnaast ook geen vorm van verrekening van inkomsten wordt afgesproken, spreekt men ook wel van koude uitsluiting.
  • Beperkte gemeenschappen: een deel van de goederen, bijvoorbeeld de inboedel of de woning, is gemeenschappelijk en de rest van de goederen is privé. Het is ook mogelijk dat je afspreekt dat alle goederen gemeenschappelijk zijn, maar een aantal goederen niet, zoals bijvoorbeeld erfenissen of een kostbare schilderijenverzameling. Het nadeel van deze vorm van huwelijkse voorwaarden kan zijn dat het soms moeilijk is om bij te houden wat wel en wat niet privé is.
  • Verrekenbedingen of te wel verrekening van inkomen: het inkomen en/of vermogen op een bepaalde manier zult verrekenen. Er zijn in feite twee soorten verrekenbedingen: Het periodieke verrekenbeding (Dit beding houdt in dat men na een bepaalde termijn, meestal een jaar, tot verrekening overgaat.) en het finaal verrekenbeding ( in een bepaald jaar of door ontbinding van het huwelijk door echtscheiding of de dood wordt afgerekend. Bij finaal verrekenbeding worden alle eigendommen van een echtpaar gelijk verdeeld op een bepaalde termijn, net zoals bij gemeenschap van goederen).

De wijze van afwikkelen bij scheiding kan complex zijn als men niets heeft bijgehouden tijdens het huwelijk, dus inschakeling van een specialist is bij een scheiding met huwelijkse voorwaarden onvermijdelijk. Begeleid Scheiden heeft zowel voor de verdeling van de gemeenschap van goederen als voor de afwikkeling van huwelijkse voorwaarden een specialist in huis.

Wanneer heb je voor je scheiding een advocaat nodig?

De advocaat heeft bij de scheiding een belangrijke rol te vervullen als er stukken moeten worden opgesteld en ingediend bij de rechtbank; daarbij kun je denken aan het ouderschapsplan, het convenant maar vooral het echtscheidingsverzoek. In Nederland heb je voor het indienen van een echtscheidingsverzoek bij de rechtbank nog steeds verplicht een advocaat nodig. Een advocaat-mediator biedt uitkomst, deze kan je én begeleiden bij het maken van de nodige afspraken én vervolgens de benodigde documenten opstellen en indienen bij de rechtbank. Begeleid Scheiden beschikt over een gespecialiseerd advocaat-mediator.

Waar vind je een goede advocaat?

Via internet zijn alle advocaten van Nederland terug te vinden, bijvoorbeeld via www.advocatenorde.nl Via de website www.vfas.nl kun je  de in het familierecht gespecialiseerde advocaten vinden die via de beroepsvereniging vFAS een driejarige opleiding tot scheidingsadvocaat en familymediator hebben gevolgd, een gedegen opleiding waarmee zij specialistische kennis van scheidingszaken en familierecht hebben opgedaan. De advocaat-mediator van Begeleid Scheiden is onder andere opgeleid en aangesloten bij de vFAS.

Wanneer kun je een mediator inschakelen?

Je kunt natuurlijk altijd een mediator inschakelen als jij en je partner het daarover eens zijn; een mediator kan echter niets voor je doen als je partner niet mee wil. Een mediator kan je partner ook niet dwingen om te komen, want mediation kan alleen als je allebei vrijwillig komt ( en blijft komen). Een mediator kan ook alleen met jullie werken als je allebei, persoonlijk, aanwezig bent – je kunt niet iemand anders voor je naar de mediator sturen.

 

Algemeen wordt gezegd dat je een mediator kunt inschakelen als je bemiddelbaar bent, maar wanneer ben je bemiddelbaar? Als je er samen uit wilt komen, als je respectvol met elkaar wilt werken naar een compromis, als je beiden openheid en eerlijkheid belangrijk vindt voor je scheidingsproces. Dit zijn een paar van de elementen die mediators toetsen tijdens een eerste gesprek om te beoordelen of jullie bemiddelbaar zijn.

Moet je voor een scheiding altijd naar de rechter?

Of je voor je scheiding naar de rechter moet, is afhankelijk van de vorm van je relatie. Ben je getrouwd, dan moet je voor een echtscheiding naar de rechter. Natuurlijk hoef je dat niet zelf te regelen, dat doet je advocaat(-mediator). Heb je een geregistreerd partnerschap en minderjarige kinderen, dan moet je voor de beëindiging daarvan ook naar de rechter. Op deze website wordt dit gemakshalve ook een scheiding genoemd.

Heb je een geregistreerd partnerschap maar geen minderjarige kinderen, heb je een samenlevingsovereenkomst ( wel/geen kinderen) of woon je samen zonder overeenkomst (wel/geen kinderen) dan hoef je voor de beëindiging van je relatie niet naar de rechter!

Hoe verloopt het scheidingsproces?

Voor een gedetailleerd verloop van je scheidingsproces als je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt én minderjarige kinderen, verwijzen we je naar het E-book dat je via de home page van www.begeleidscheiden.nl kunt downloaden: ‘Scheiden, wat je moét weten voordat je eraan begint’. Dit E-book beschrijft de diverse wijzen waarop een scheidingsproces kan verlopen van begin tot eind in een schema op pagina 16.

Wat zijn voorlopige voorzieningen?

Voorlopige voorzieningen kunnen in de echtscheidingsprocedure door één van beiden aangevraagd. Dit gebeurt vaak in het stadium van de procedure waarin emoties het voeren van overleg en het maken van afspraken onmogelijk maken ofwel het stadium waarin het maken van afspraken uiteindelijk is mislukt en een scheidingsstrijd via de rechter begint.

Voorlopige voorzieningen leiden tot een voorlopige beslissing van de rechter over bepaalde onderwerpen in afwachting van de echtscheidingsbeslissing waarin  definitieve beslissingen worden genomen over die onderwerpen. Het kan bijvoorbeeld gaan over gebruik van en verblijf in de echtelijke woning, alimentatie, de zorg voor of de woonplaats van de kinderen e.d.

 

De voorlopige voorzieningen zijn geldig tot de definitieve beslissingen over die onderwerpen in de echtscheidingsbeslissing ingaan.

Wat is de echtscheidingszitting?

De echtscheidingszitting is een zitting bij de rechter, ook wel mondelinge behandeling genoemd, waarin de rechter met beide partijen spreekt over de gewenste echtscheiding, de zorgregeling voor de kinderen en (vaak) de alimentatie.

Zo’n zitting vindt doorgaans alleen plaats als beide partijen een eigen advocaat hebben en één van beide advocaten heeft een echtscheidingsverzoek ingediend.

Een andere reden waarom zo’n zitting kan plaatsvinden is wanneer ouders in de procedure een ouderschapsplan hebben opgesteld, de rechter hun kind/kinderen van 12 jaar of ouder daarover heeft gehoord en gebleken is dat de kinderen het ouderschapsplan niet kennen of het er niet mee eens zijn. De rechter zal dan beide ouders uitnodigen om dit op een zitting te komen uitleggen.

Vaak wordt voor zo’n echtscheidingszitting een half uur tot drie kwartier tijd uitgetrokken door de rechtbank.

Wat is de verdelingszitting?

De verdelingszitting is de zitting waarin met partijen (en hun advocaten) wordt gesproken over de wijze van verdeling van de gemeenschap van goederen of afwikkeling van de huwelijkse voorwaarden. Vaak wordt anderhalf tot twee uur voor zo’n zitting, ook wel een comparitie van partijen genoemd. Tijdens de zitting stelt de rechter vast waar partijen het eventueel over eens zijn en waar zij het niet over eens zijn. Over de onderwerpen waar partijen het niet over eens zijn, zal de rechter vragen kunnen stellen aan partijen én hun advocaten.

Een verdelingszitting vindt niet plaats in echtscheidingen die op gemeenschappelijk verzoek na een geslaagde mediation worden aangevraagd!

Hoe wordt partneralimentatie vastgesteld?

De berekening van partneralimentatie verloopt in grote lijnen langs twee stappen: eerst wordt de behoefte aan partneralimentatie bij degene met het laagste inkomen bepaald en vervolgens wordt berekend of de ander voldoende draagkracht heeft om geheel of gedeeltelijke in die behoefte te voorzien via partneralimentatie.

De behoefte wordt berekend door te bekijken wat de gewone, redelijke uitgaven van de expartner is afgewogen tegen de huwelijkse welstand en welk eigen inkomen deze expartner heeft. Met het eigen inkomen moet in de eigen behoefte worden voorzien; is het inkomen lager dan de behoefte, dan is sprake van een restbehoefte die via een eventuele partneralimentatie kan of moet worden opgevangen.

De draagkracht wordt berekend in een draagkrachtberekening. Eerst wordt het netto inkomen van beide partijen berekend. Daarna wordt het ‘draagkrachtloos inkomen’ van beide partijen berekend. Het draagkrachtloos inkomen is het inkomen dat minimaal nodig is om te kunnen ‘leven’ Het draagkrachtloos inkomen bestaat voor het grootste gedeelte uit de woonlasten, de ziektekosten en de bijstandsnorm. Daarna wordt er berekend wat het verschil is tussen het netto inkomen en het draagkrachtloos inkomen. Dat verschil is de draagkrachtruimte. Maximaal 60% van de draagkrachtruimte is de draagkracht.  Deze beschikbare draagkracht wordt eerst gebruikt voor de bijdrage in de kosten van de kinderen via de daarvoor bestemde berekenwijze en pas daarna (als er draagkracht over blijft) voor het berekenen van partneralimentatie.

Voor het uiteindelijk bepalen van de hoogte van de partneralimentatie wordt gekeken naar achtereenvolgens de behoefte, de draagkracht en de jus vergelijking ( het alimentatiebedrag waarbij beide partijen ongeveer hetzelfde geld overhouden). Het laagste getal is het uitgangspunt voor de hoogte van de partneralimentatie. Omdat partneralimentatie voor de betaler fiscaal aftrekbaar is en voor de ontvanger fiscaal belast, wordt het getal gebruteerd.

De rechter zal doorgaans vrij secuur het voorgaande stappenplan volgen en de aanwezige inkomensgetallen invoeren in een rekenprogramma. De ervaring leert dat degene die moet betalen het door de rechtbank bepaalde bedrag altijd te hoog vindt en degene die het bedrag moet ontvangen, vindt het bepaalde bedrag doorgaans te laag. In mediation kun je samen afwijkende afspraken maken en daardoor kiezen voor afspraken waardoor je allebei het gevoel hebt dat je recht wordt gedaan.

Begeleid Scheiden kan voor jullie de benodigde berekeningen opstellen zoals ze ook door de rechtbank zouden worden gemaakt, zodat je een leidraad hebt voor de onderling te maken afspraken. 

Hoe wordt kinderalimentatie vastgesteld?

Bij het bepalen van de hoogte van kinderalimentatie staan weer de behoefte en de draagkracht centraal. Eerst wordt bekeken wat je kind of kinderen financieel gezien nodig hebben; omdat dit nogal subjectief kan zijn heeft men hiervoor meer objectieve maatstaven ontwikkeld die kijken naar het gezamenlijk netto inkomen en dit in tabellen afzetten tegen het bij jullie aantal kinderen en hun leeftijden geldende aantal kinderbijslagpunten. Daaruit volgt dan de bij jullie inkomen voor jullie kinderen verwachte behoefte.

Als de behoefte van het kind of de kinderen berekend is, wordt vervolgens gekeken naar de draagkracht van beide ouders. Met andere woorden: wat kunnen beide ouders bijdragen aan de financiële behoefte van de kinderen. Hierbij wordt ook rekening gehouden met de te ontvangen fiscaliteiten zoals kindgebondenbudget  en kinderbijslag, omdat die beide posten van invloed zijn op de hoogte van de door ouders zelf nog te dragen kosten van de kinderen.

De rechter zal de bijdrage van ouders vaststellen naar rato van de draagkracht van ouders.

De kracht van mediation is dat je als ouders van al het voorgaande mag afwijken. Je mag samen bekijken of die behoefte zoals die volgt uit de tabellen wel juist is voor jullie kinderen, misschien is de werkelijke behoefte van jullie kinderen hoger of (zoals veel vaker voorkomt) juist lager. Je mag samen ook bekijken of je misschien op andere wijze dan via een alimentatievorm in de kosten van jullie kinderen wilt voorzien. Je kunt bijvoorbeeld denken aan het letterlijk verdelen tussen elkaar van de verschillende soorten uitgaven (één betaald alle kleding, de andere alle sportcontributie en schoolkosten enz) of dat je bijvoorbeeld allebei maandelijks ( naar verhouding van draagkracht of gewoon ieder voor de helft) een bijdrage stort op een kinderrekening waarvan je bepaalde onderling te specificeren uitgaven voor de kinderen kunt doen. Wat je ook met elkaar afspreekt, ons advies is dat je daarin zo specifiek mogelijk vastlegt wat je afspraken concreet inhouden. En vergeet ook niet dat je soms voor het huidige moment werkende afspraken maakt die als de kinderen ouder worden minder goed werken; een goede evaluatieregeling is daarbij onmisbaar.  

Wanneer en hoe lang moet er partneralimentatie betaald worden?

Mensen die getrouwd zijn of geregistreerd partnerschap hebben, hebben een (wettelijke) zorgplicht met elkaar afgesproken. Die zorgplicht houdt na het beëindigen van de relatie niet direct op. Partneralimentatie moet ervoor zorgen dat beide (ex)partners de levensstandaard van vóór de echtscheiding zo veel mogelijk kunnen voortzetten.

Wanneer één van beiden een lager inkomen heeft dan de ander én daarmee niet in zijn / haar eigen levensonderhoud kan voorzien, dan heeft de minstverdienende partner behoefte aan een bijdrage in zijn/haar levensonderhoud. Vervolgens wordt dan bekeken of de ander een partneralimentatie kan betalen (draagkracht) ten behoeve van het levensonderhoud van degene met een behoefte door lagere inkomen.

Ook al is onze wetgever ( Eerste en Tweede Kamer) al enkele jaren druk doende met een nieuwe wettelijke regeling voor een kortere looptijd, op dit moment geldt bij wet nog dat de partneralimentatie in principe gedurende 12 jaren moet worden betaald met een mogelijkheid van verlenging. Als er geen kinderen zijn en het huwelijk niet langer dan vijf jaar heeft geduurd, dan is de duur van de alimentatieplicht korter namelijk gelijk aan het aantal jaren dat het huwelijk heeft geduurd ben je dan ook verplicht partneralimentatie te betalen.

Je kunt deze periode korter maken door bijvoorbeeld de partneralimentatie af te kopen of door onderling een andere afspraak over te maken.

De alimentatieplicht stopt overigens direct als degene die partneralimentatie ontvangt gaat samenwonen, een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat trouwen (tenzij jullie ook hierover een andere afspraak met elkaar maken). 

Wanneer en hoe lang moet er kinderalimentatie betaald worden?

Als je met je aanstaande ex partner minderjarige kinderen hebt, dan zal vrijwel altijd een kinderalimentatie betaald moeten worden door één van beide ouders aan de andere ouder ( tenzij een andere constructie zoals de kinderrekening of een letterlijke verdeling van kosten wordt overeengekomen).  Op grond van de wet is er recht op kinderalimentatie als het kind onvoldoende inkomsten heeft om in zijn eigen levensonderhoud te voorzien. Bij minderjarige kinderen zal dit eigenlijk altijd het geval zijn.

Ouders zijn volgens de wet verplicht om naar draagkracht te voorzien in de kosten van verzorging en opvoeding van hun minderjarige kinderen. Dit geldt zowel voor ouders die gehuwd zijn (geweest) als ouders die niet gehuwd zijn of zijn geweest.

Kinderalimentatie of een bijdrage in het levensonderhoud c.d. de kosten van verzorging/opvoeding of studie van de kinderen moet worden betaald tot het kind 18 jaar is en als het kind vervolgens nog niet in het eigen levensonderhoud kan voorzien dan loopt de plicht tot bijdragen aan je kind door tot je kind 21 jaar is.

Is jouw kind op het moment van jullie scheiding 18, 19 of 20 jaar, dan zul je met je kind moeten afspreken welk bedrag hij of zij van jou krijgt als bijdrage in de kosten van levensonderhoud en studie. In mediation spreken ouders dit vaak op voorhand al af voor het moment dat de kinderen 18 jaar of ouder worden; dan worden afspraken gemaakt voor bijvoorbeeld de duur van een eerste vervolgopleiding na de middelbare school. In mediation is veel mogelijk!

Ben ik verplicht partneralimentatie te betalen?

Als je samen een partneralimentatie hebt afgesproken of als de rechter je tot een alimentatie heeft verplicht, dan ben je ook echt verplicht tot betalen. Betaal je niet, dan kan je ex partner een deurwaarder inschakelen om de alimentatie bij je te (laten) incasseren. Niet alleen komen er dan allerlei kosten extra bij, maar je onderlinge verstandhouding wordt er niet beter op. En als je samen kinderen hebt, dan is juist die verstandhouding voor de toekomst nog erg belangrijk.

Kun je tijdelijk of langdurig niet het eerder afgesproken of door de rechter bepaalde bedrag betalen? Zoek dan overleg met je ex, laat samen een herberekening maken van de alimentatie en probeer onderling tot afspraken te komen. Dat komt jullie onderlinge verstandhouding ten goede en scheelt veel kosten voor deurwaarders en gerechtelijke wijzigingsprocedures. Is overleg onmogelijk gebleken, raadpleeg dan een advocaat voor je mogelijkheden om via de rechter een wijziging van de alimentatie aan te vragen. Dat kan namelijk niet zomaar en niet altijd.

Begeleid Scheiden kan jullie samen voor een onderlinge herberekening en wijziging verder helpen of jou alleen als onderling overleg niet mogelijk (b)lijkt.


Staat jouw vraag er niet bij? Mail naar Cindy@perfeact.nl en je vraag met het antwoord wordt zo snel mogelijk toegevoegd!